Nood aan werkbaar werk is acuut

Ziekteverzuimrapport 2016

De cijfers...

In vergelijking met 2015 valt er opnieuw een stijging te noteren voor wat het aantal ziektedagen per personeelslid betreft: in 2016 komt dat gemiddeld op bijna 19 dagen (18,89). Niettegenstaande dit geldt voor elke leeftijdscategorie in elk onderwijsniveau, is de stijging significant in de leeftijdsgroep 50+; meer bepaald tussen 56 en 65 jaar. Opmerkelijk daarbij is, dat ook directies vaker ziek zijn dan de jaren ervoor en dit zowel in het basis-, secundair- en deeltijds kunstonderwijs als in de CVO’s en de CLB’s.

In percentages uitgedrukt, bedroeg in 2016 het ziekteverzuim in het Vlaams onderwijs 5,18 % tegenover 4,48 % in 2015 en 4,08 % het jaar daarvoor. In concreto komt dit neer op een toename van 0,7 % in vergelijking met 2015 en zelfs met 1,1 % tegenover 2014. Deze cijfers blijken uit het jaarlijks rapport van AgODi (Agentschap voor Onderwijsdiensten).

De diagnose én de oorzaak...

Diepgaander onderzoek van de cijfers vertelt ons, dat het vooral “psychosociale aandoeningen” zijn die het ziekteverzuimpercentage de hoogte injagen. Zo was in 2016 maar liefst 36,40 % (35,59 % in 2015) van de ziektedagen – dat is meer dan 1 op de 3 - het gevolg van een psychosociale aandoening zijnde: stress, burn-out en/of depressie… Qua pathologie kan dit tellen. Het is vooral en ook niet verwonderlijk de leeftijdsgroep 50+ die hierdoor wordt getroffen…

Een afdoende remedie!

Volgens minister van Onderwijs Crevits is de toename van het ziekteverzuim niet kenmerkend voor het onderwijsveld alleen, maar neemt het aantal opgenomen ziektedagen ook in andere sectoren toe. Dat is ons inziens een correcte diagnose.
Daarop geeft zij te kennen, dat zij een voorstander is van het oprichten van “lokale vervangingspools”. Uit deze “pools” zouden scholen dan kunnen putten om leerkrachten die meer dan 10 werkdagen afwezig zijn wegens ziekte te vervangen. “Op deze wijze wordt de kwaliteit van het onderwijs voor de leerlingen gegarandeerd.", stelt zij nog. Als oplossing voor de problematiek inzake een langdurige afwezigheid van zieke leerkrachten is ook dat correct, maar het is geenszins een afdoende remedie om het absenteïsme te voorkomen.

Immers in 2014, naar aanleiding van het ziekteverzuimrapport van 2013 en bij de start van haar legislatuur stelde minister Crevits, dat dit rapport een belangrijke basis zou vormen voor de loopbaanbesprekingen in het onderwijs. Ze zei toen: "We moeten aandacht hebben voor de taakbelasting van leerkrachten en hoe we stress, depressie en burn-out kunnen vermijden. We moeten ervoor zorgen dat de job werkbaar is en blijft, zeker voor oudere leerkrachten. Met de sociale partners moeten we op zoek gaan naar formules die langer werken mogelijk maken."

De nog altijd en almaar toenemende maatschappelijke verwachtingen en overbevraging ten aanzien van leerkrachten en de daarmee gepaard gaande druk doet hen over hun grens gaan met fysieke en psychische klachten of zelfs een burn-out of depressie tot gevolg. Meerdere wetenschappelijk onderbouwde studies tonen aan dat hoe groter de blootstelling aan mentale en fysieke stress doorheen de loopbaan; hoe meer gezondheidsproblemen men op oudere leeftijd daarvan ondervindt en hoe minder lang mensen daardoor kunnen werken… Via werk gezondheid behouden en versterken, werkt wel.

Het ziekteverzuimrapport 2016 bewijst dus nog maar eens dé acute nood aan werkbaar werk; zeker als men – zoals de mantra’s van zowel de federale als de gemeenschapsregeringen voorschrijven – de mensen, ook die in het onderwijs, langer aan het werk wil houden.

Mens sana in corpore sano” of zoals Seneca ooit schreef in zijn brieven aan Lucilius: “Het hoogste goed is de harmonie van de ziel met zichzelf”.

Marnix Heyndrickx
Voorzitter VSOA-Onderwijs

Klik hier om het Rapport Ziekteverzuim 2016 te downloaden.

 

 

 

Delen: