Leerkracht mooiste beroep ter wereld, maar té zwaar om te dragen

Zware beroepen

Het maatschappelijk debat over: “onderwijs is een zwaar beroep”, wordt nog maar al te vaak té eenzijdig gevoerd. Daarin laten sommigen dikwijls uitschijnen dat onderwijsmensen toch een “mooie job” hebben... De dalende cijfers in de lerarenopleidingen, de dalende instroom in het lerarenberoep, de grote uitstroom tijdens de eerste jaren van de loopbaan en het alarmerend aantal mensen die met ziektes zoals burn-out en depressies uitvallen, bewijzen echter meer dan het tegendeel.  

Vier bepalende criteria om als zwaar beroep te worden erkend

In de oriëntatienota die vorig jaar werd opgesteld, werden vier bepalende criteria voor zware beroepen opgenomen: moeilijke uurroosters (nacht- of ploegenarbeid), fysiek zware arbeid (bv. veel tillen), veiligheidsrisico’s (bv. agent, brandweerman) en psychologische en emotionele belasting (stress).

Mensen met een zware job zullen vroeger met pensioen kunnen met een minimumleeftijd van 60 jaar. Bij blootstelling aan meerdere factoren wordt de pensioenleeftijd aangepast met een vooraf bepaalde factor. Indien men langer werkt, zal het pensioenbedrag hoger liggen. Hoewel in de oorspronkelijke oriëntatienota geen sprake was van een hiërarchie tussen de vier criteria, kwam die er in de daaropvolgende debatten plots wel naar voren.

Criterium emotionele en mentale belasting; énkel als verzwarende factor?

Het criterium emotionele en mentale belasting zou niet meer als volwaardige, maar enkel als verzwarende factor meespelen. Dit is voor het VSOA-Onderwijs onaanvaardbaar. De emotionele en mentale belasting in de zorgsector en onderwijs is geen bijkomende, maar een permanent aanwezige, zwaar belastende factor.
We hebben niet voldoende ruimte om het wetenschappelijk onderzoek uit te doeken te doen. We verwijzen echter met enige aandrang naar de ziektecijfers en de oorzaken ervan en dit om aan te tonen dat het weinig zinvol is een theoretisch kader te hanteren dat koudweg de realiteit negeert.
Ongeveer 40 % van de werknemers tussen 55 en 65 kampt met chronische aandoeningen. 60 % van het langdurig ziekteverzuim zijn psychische aandoeningen en rugklachten. Psychische belasting is dus niet enkel een zeer reëel verzwarend element; het is bovenal een belangrijke oorzaak van ziekte bij werknemers in het algemeen en bij het onderwijzend personeel in het bijzonder.

Tussen 2001 en 2013 verdubbelde het aantal 50-plussers en ook het aantal langdurig zieken. Dat is logisch. Ziekte en aftakeling zijn geen bewuste keuzes, maar een biologisch proces waar je met alle wil(skracht) van de wereld niet tegenop kan. Het enige wat helpt, is ervoor zorgen dat de levenskwaliteit van mensen over de hele loopbaan gegarandeerd wordt. Dat doe je in de eerste plaats door het werk werkbaar te maken en te houden en dit van bij de aanvang van de loopbaan. Maar dan nog is en blijft het beroep van leerkracht zwaar!

Onderwijs = contactberoep

In het onderwijs wordt er iedere dag gewerkt met mensen; kleuters, leerlingen, studenten, cursisten... De factor menselijkheid is daarbij het uitgangspunt voor het contingent leerkrachten en docenten van ons Vlaams onderwijs. Zij kwijten zich iedere dag van hun taak met volle overgave,  inzet en bovenal met een zeer grote betrokkenheid.

Niet zelden heeft die betrokkenheid tot gevolg, dat zij op het einde van de werkdag niet in staat zijn om de problemen en de zorgen achter zich te laten en deze dag in dag uit met zich meedragen. Precies daarom kan en mag het criterium emotionele en mentale belasting niet louter en alleen als een verzwarende factor worden meegerekend, maar moet het tellen als een volwaardige factor gezien hij zwaar belastend en permanent aanwezig is.

Een eventuele niet-erkenning als zwaar beroep zou niet enkel betekenen, dat voor het onderwijspersoneel de pensioenleeftijd nog maar eens zal opschuiven; zij zullen er ook minder pensioen door krijgen... Het zou bovendien een grove miskenning zijn van de emotionele en mentale belasting die het beroep met zich meebrengt én daarmee de zoveelste slag zijn in het gezicht van alle onderwijsmensen.

Tegenkanting van de N-VA

Ondanks dit alles blijven wij als vakbond een constructieve houding aannemen. Nog vooraleer een degelijk voorstel kan worden uitgewerkt, zijn er echter al tegenkantingen van de N-VA. Deze partij vreest een te grote laksheid in dit pensioendebat, dat als blauwdruk dient voor de privésector; een laksheid die mogelijk op veel grotere schaal zal doorwerken. Of anders gezegd, de N-VA vreest dat de onhaalbare eisen die bij de hervormingen door Di Rupo werden ingevoerd, worden teruggeschroefd naar een nog minder onhaalbaar model.
Een doorn in het oog is net de factor psychologische belasting. De N-VA lijkt de menselijkheid van de mens zelf te willen elimineren. Het wordt dan ook tijd dat ze kleur bekent. Geeft ze nog om het Vlaams onderwijs of is dit voor hen enkel een kostenpost?

Sara De Mulder
Secretaris VSOA-Onderwijs

Marnix Heyndrickx
Voorzitter VSOA-Onderwijs

De VSOA-afgevaardigden krijgen binnenkort de affiche “Onderwijs = zwaar beroep” van het vakbondsfront Onderwijs digitaal toegestuurd. Je kan de affiche hieronder nu al downloaden.
Hang ze alvast omhoog in de lerarenkamer evenwel na ze eerst ter visering aan de directie te hebben voorgelegd.

Klik hier om de affiche te downloaden.

 

Delen: